He rauemi hou mo te ao matihiko hou

Te Kuru o te Marama Dewes

He rauemi hou kua puta i Te Taura Whiri o Te Reo Māori me Te Wānanga o Aotearoa hei hāpai i te hunga e whai ana i ngā kaupapa o Mahuru Māori me te hunga e ako ana i te reo kia ū tonu ahakoa te horopaki. 

Kei te mōhio koe ki te kupu 'paeāhua'? Ki te kupu 'whai', ki te kupu kiriāhua rānei?

Hei tā Tawaroa Kawana, "Ki te kore tātau e kimi e waihanga rānei i ētahi kupu hou, e pai ai tā tātau kōrero i ngā tūāhuatanga o te wā ka tahuri pea tātau ki te reo Pākehā."

He kaiako reo Māori a Hemi Kelly ki Te Wānanga Aronui o Tāmaki Makaurau, hei tāna koia te reo o nāianei. 

"Koinei ngā momo kupu e whakaako ana e mātau ki a mātau ākonga te nuinga he rangatahi, koinei tō rātau ao ko te ao o te hangarau."

Toru tekau ngā kupu hangarau Māori kua puta hei whakahāngai i te reo ki ngā horopaki matihiko o ēnei rā, ka mutu kia whakamāori i ngā hanga o te ao hou.

Hei tā Hemi Kelly, "Ehara i te mea he whakamāori noa i te kupu Pākehā, engari he titiro ki te hangarau, he aha tāna mahi? He aha te take o tēnei rangahau, mā roto mai pea i tērā mahi ka kitea tētahi kupu Māori e huatau ana."

Hei tā Hemi Kelly ka tarea tonu te whakahāngai ake i ngā kupu otirā ngā mahi e haere ake nei.

"Nō reira me tū mai tētahi whakahaere, ki te tiaki i tēnei mahi me te whakaū anō i te kounga o te reo i roto i nā kupu e putaputa mai ana."

Ko tā Tawaroa Kawana, "Ko te reo o ia rā, koia pea te reo e ora ai te reo."

Kei te akiaki a TTW kia ako i tētahi o ngā kupu hou nei ia rā.