He whakaaro anō tā te Māori i te Kōwhiringa Nui e kainamu mai ana

I te rangi nui mō ngā Kōwhiringa Nui e tata mai ana, te hanga nei ka kore e kitea he piringa tahi i waenga i Te Pāti Māori me Reipa, ahakoa koia pū te hiahia o te tini o ngā kaipōti i ngā rohe Māori o Tāmaki Makaurau me Hauraki-Waikato.

Heoi e pōwhiri tonu ana a Nāhinara i a te Pāti Māori ki te tēpu.

Hei tā kii kua pai te mahi ngātahi o Nāhinara me te Pāti Māori mō ngā tau e ono kua hori, he nui hoki ngā painga kua riro i a Ngāi Māori i tā rātou noho ki te tēpu.

Ki te tū ngā kōwhiringa pōti āpōpō, ko tā ngā tatauranga pōti a Whakaata Māori ka toru ngā mema pāremata o Te Pāti Māori ka uru ki te whare.

Hei tā David Jones, “Me pēnei te kōrero mō Cunliffe, tōnā pāti o Reipa  kua wikitōria tērā pea whā ngā tūru i i roto i ngā pōti a rohe Māori nei, ko te ia o ana kōrero he kapo pōti i roto i ngā tau kua pahure kua pōti a Ngāi Māori.”

Kia eke te nuinga o Ngāi Tāua ki te Whare Pāremata, koirā tētahi tino kaupapa e whaia nei e tātou i te mea mēna nui ake ngā kaitōrangapū Māori i roto i te Whare Pāremata, ka nui ake te reo o te iwi Māori”.

Ko tā ngā tatauranga o te kaute nui o te wā, kei te takiwā o te 30% o Ngāi Māori o Tāmaki Makaurau, nō rātou tonu ō rātou kāinga.  Ki ngā kaipōti o Tāmaki Makaurau, ko ngā mahi tukino ā-whānau te kaupapa matua.

Hei tā Jones anō, “Tēnei raru he raru nui rawa mō te whānau katoa, whānau, hapū, iwi, hapori, nā reira me tīmata i roto i ngā whānau te mahi a ngā kaitōrangapū - kore rawa tēnei kaupapa e eke i te Whare Pāremata anake.

Nā reira, me āta whiriwhiri i ngā āhuatanga ki te Whare Pāremata me ngā āhuatanga ki ngā whānau, ngā hapū, te hapori i roto o Tāmaki Makarau.”

Ko te pātai nui o ngā pātai e rere haere ana, ka whai pānga rānei te tāke Capital Gains ki ngā whānau Māori.

Ko te kii a Jones, “Tēnei mea kua puta i te Rōpū Reipa, ā tērā pea kua hoki mai anō te kurī ki te kai i tōnā ruaki i roto i tēnei o ngā āhuatanga pai te tīmatanga.

Engari ētahi o ngā wā kua whara a David Cunliffe i roto i ēnei o ngā āhuatanga nā reira kua hoki mai kua ngau kē i a rātou anō i runga i tērā nā reira tērā pea me noho ki te taha i tēnei wā i te mea kei te heke kē ētahi o ngā whakaaro ki te rōpū nei mō tēnei o ngā kaupapa.”

Meanei a Te Kahautu Maxwell, tētahi o Te Paepae Motuhake, nā ratou te arotake i te reo Māori i whakahaere.  Ko tā Maxwell e mea ana, kei te rautaki reo Māori hōu, kei Te Mātāwai, te rongoā.

Hei tā Mita Maxwell, “(Ko) te tauira kei a tātou i tēnei wā, me tā mātou ketuketu, me tā mātou tuhura i ngā wehewehenga pūtea reo Māori i kite i kona e mātou, kāore te ringa matau e mōhio ana kei te aha te ringa māui.”

Hei āpōpō tū ai ngā korokē o Te Tai Tokerau ki te tautohe whakamutunga o Kōwhiri Tekau Mā Whā, hei reira mārama ake ai te titiro ki te katoa o ngā rohe-pōti Māori.