Kei te taputapu tonutia te whakatau mō ngā kerēme o Ngāpuhi

E ū ana te wero a tētahi kaiārahi i Te Kotahitanga o Ngā Hapū o Ngapuhi ki te Karauna, tērā ka haria ia ki Te Kōti Teitei ki te kōkiritia e te Kāwanatanga āna whakawhitinga me Tūhoronuku mō te kokoraho a te iwi.

E ai ki a Pita Tipene, kaore e kore ka kōrerotia tënei take e te Pirimia i Waitangi i tēnei wiki, inā ra nā John Key te akiaki i tērā tau kia whakamoea e ngā rangatira o Ngāpuhi wā rātou kūrakuraku.

He pūtea wawe whā tekau miriona tā John Key hei mirimiri i ngā rangatira o Ngāpuhi i tērā tau kia mutu ai tā rātou whawhai tarāwhare.  Heoi, kotahi tau whai muri mai, auare ake kei te tārewa tonu te kēreme.

E mōhiotia ana he whakatau te pīrangi a te Minita a Chris Finlayson, nō reira tāria tētahi akiaki anō i te Pirimia.

"I tenei wa kua titi ki roto i te paru tenei kaupapa kahore ke e tino anga mua ana," e ai ki a Tīpene.

Hei tāna anō ka titi rawa atu pēnā ka koke te Kāwanatanga i āna whakawhitinga me Tūhoronuku, ā, ki te pērā ka haria rā tērā paru ki te Kōti Teitei.

"I te mea kahore kē he niho o te Rōpū Whakamana i te Tiriti o Waitangi ka mauria kē ki te Kōti Teitei."

I tērā tau whakamahia te rā o Waitangi e te Pirimia ki te whakatenatena i te whakataunga, ko te whakapae ka pērā anō i tēnei tau.

Hei tā Sonny Tau o Tūhoronuku, "Ka mahara ahau ki ngā oati o te Pirimia i tērā tau mō te whā tekau miriona tāra ka tukuna e ratou te Kāwana kia tīmata ēnei momo mahi.  Nā, i tēnei wā ko te hāere mātou ki te Pirimia me te kōrero me pēhea tātou whakatutuki i tēnā oati."

Inā te uauatanga, i tata karo a Sonny Tau mā i tēnei hui o Te Kāhui Rangatira ā-Iwi nā te mōhio ko Ngāti Hine, te kaiwhakahē matua i a Tūhoronuku, tētahi o ngā kaiwhakahaere.   

Hei tā Tau, "E kōrero tonu ana mātou me wā mātou whanaunga me pēhea whakatatu ai i tēnā mea i tēnei wā." 

Hei a Tipene ki a Te Kāea, "Me kaha ngā kaiārahi ki te whakawhanaunga i a rātou anō.  Koia tēnā tētahi o ngā take e nohotahi ana ahau me Sonny Tau i tēnei ata kia kaua e kōrero noa iho."

Tūturu he aroha ki tua e kitea ana ki te noho ko te rautaki ohanga Māori hei tauira.

Hei āpōpō tatu atu ai te Kāwanatanga, otira ngā kaitōrangapū o ngā pāti ki Waitangi.

Pēnā ka mura te ahi i te marae ātea, kua taunga a John Key ki ēnei mahi ināianei, nō reira ko te pātai pēnā ko te kaiārahi hōu o Reipa ko Andrew Little ka riro hei kai mā te ahi o Waitangi.