Re-enactment commemorates the Battle of Te Kupenga

Ko te rā whakamaharatanga tēnei i te mutunga o te pakanga ki Te Kupenga, i Te Teko, he kotahi rau, e rima tekau mā tahi tau ki muri. Nō muri mai i taua pakanga, e rua rau, e whā tekau mā rima mano heketea o ngā whenua o Ngāti Awa i raupatuhia e te Karauna. Ko ngā uri whakaheke o rātou i whawhai i taua riri, ngā kai-kōkiri i ngā whakamaharatanga.

I tēnei wāhi i tūtaki ai te Karauna me tōna ope taua nui ake ki te Māori nō te tau kotahi mano, waru rau, ono tekau mā rima.  Ko te kaupapa o tēnei rā ko te whakaara i ngā kōrero mo Te Kupenga. 

E ai kit e Minita Whakawhanake Māori a Te Ururoa Flavell, “Te Kupenga o Otaramainuku i tū tētahi tohe nui ki konei, pērā anō ki te āhutanga o Te Tarata, ki Maungapōhatu, ki Pukehinahina ki Te Ranga, koinei te kaupapa nui he whakaako i wa tātau tamariki mo ēnei tohe nui.”

I tū ai te pakanga o Te Kupenga na runga i ngā whakapae i whai wāhi a Ngāti Awa ki roto i ngā patunga o Rev Carl Volkner rāua ko James Fulloon, he māngai nō te Karauna.  Toru tekau mā tahi i whakatuakitia mō tēnei mahi.  Rua tekau mā whitu o rātou nō Ngāti Awa. 

Hei tā Horipawa Himone Teira (Ngāti Awa), “Kei te mau tonu te aroha ki a rātou, engari nō tēnei rā e kua ara ake pea rātou inaianei tēnei ahuatanga kua whakahokia mai i a rātou ano.”

Nō te tau rau mano ma rima, ki raro i te kereme whakatau o Ngāti Awa ka takoto te tatau pounamu a te Karauna.  I noho a Te Kupenga hei wāhi tuku iho.  I tēnei rā ka noho hei timatanga hōu ma ngā rangatahi o Ngāti Awa e whai nei i ngā tauira Māori kia ora ai ngā kōrero mo Te Kupenga. 

E ai ki a Hakahaka Hona (Ngāti Awa), “Kua tū to mātou kura wānanga, ko te kura wānanga o Te Kupenga o Taramainuku, ana, ko tāna mahi he poipoi i ngā mahi a ngā tūpuna, ngā mahi tūpuna, i tēnei wā ko te mau rākau, ko te tī manu, ko te pōkura, he whakaako i wa tātau tamariki.”                                 

Hei tērā tau ko ta Ngāti Awa kia kōkiri whakamua anō ngā mahi mo tēnei kaupapa, i riro i te hiahia kia tū anō ngā whakamaumaharatanga.